Rohov nie jest metropolią, taką jak Londyn, Paryż, czy chociaż Praga. Raczej nie inspiruje kolejnego pokolenia artystów, a historię Rohova można by opowiedzieć w kilku zdaniach. Rohov leży w kraiku Hulczyńskim. Gdzie ten Kraik? Na Śląsku Opawskim. Czyli? No w Czechach. Widzicie, Rohov nie jest znanym centrum kulturalnym regionu, w zasadzie nie jest nawet miastem. Czy warto więc o nim pisać?

Eva Tvrda stwierdziła, że tak. Karolina Pospiszil uznała, że warto przetłumaczyć, a Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej oraz Silesia Progress, że warto wydać. A ja bardzo lubię takie publikację i dostrzegam ich ogromny sens. I nie chodzi mi nawet o śląską tematykę – w “Dyskretnym uroku Śląska” nie mamy do czynienia (czytania?) z historiozofią tego regionu w stylu “Drach” Szczepana Twardocha. Śląsk jest ważnym tematem, ale nie najważniejszym. Bo najważniejszy jest mały Rohov, który tak jak każda śląska miejscowość ma bardzo złożoną historię.
Eva Tvrda przedstawia historię regionu bardzo nietypowo. Kronikarskie doniesienia przeplatają się z historią mieszkańców tego regionu. Od okresu dewońskiego (co wydaje mi się jednak lekką przesadą), przez pojawienie się pierwszych ludzi, okres przedchrześcijański, średniowiecze, aż po kolejne epoki, kończąc na czasach współczesnych. Taka perspektywa pozwala na pokazanie przemian historycznych, ale i losów mieszkańców, właściwie od zawsze kochających tę ziemię i poświęcających dla niej życie. Jest to trochę naiwna perspektywa, ale taki punkt widzenia pozwala na udokumentowanie przemian społecznych, niepewnego historycznie statusu regionu, pewnej specyfiki mieszkańców (zawsze uczciwych, ciężko pracujących, radzących sobie z licznymi przeciwieństwami i wojnami). Tvrda mocno idealizuje, szkicując rohovian jako dobrych, uczciwych ludzi wplątanych w niekorzystne okoliczności historii. Teksty są krótkie – każdy rozdział, każdy kolejny moment historyczny to zaledwie kilka stron. Podoba mi się przywiązanie autorki do szczegóły – zarówno przez opis krajobrazu, po przedmioty charakterystyczne dla danych czasów, aż po uchwycenie światopoglądu. Stara się wejść w skórę bohatera, opowiedzieć jego historię, marzenia, wytłumaczyć związek z Rohovem i moment, w którym go poznajemy. Na uwagę zasługuje perspektywa kobieca – Tvrda tworzy uczciwą, kobiecą narrację. Zgodną z faktami historycznymi, mniej spektakularną od tej męskiej, ale wzruszającą.
„Dyskretny urok Śląska” nie jest wielką powieścią o Śląsku Opawskim, narracją z tezą. Raczej próbą opowiedzenia o tym regionie, pokazania historii ludzi, którzy go ukształtowali. Nie jest też to bardzo wciągająca powieść – raczej przyjemna, szybka historia, przedstawiająca nieznany, a bliski region. Czy warto wydawać takie książki? Na pewno tak. Powodów jest kilka. Po pierwsze, Eva Tvrda napisała już kilka książek o Śląsku Opawskim. Zna swój region (pewnie lepiej, niż niejeden historyk), ale nie zanudza faktami, stara się w przystępny sposób opowiedzieć o historii Rohova, przemianach i ludziach. Wybiera miejsca, które nie są szczególnie wyjątkowe i atrakcyjne, ale potrafi o nich dobrze opowiedzieć. Po drugie, nie każda książka musi być artystycznym eksperymentem/wciągającą beletrystyką. Książki takie jak „Dyskretny urok Śląska” zapewniają pewne potrzeby – mieszkańców regionu, osób regionem zainteresowanych, fanów literatury lokalnej. Nie muszą od razu sprzedawać się w ogromnych nakładach i podbijać wszelkie TOP 10. Wystarczy, że trafiają do zainteresowanych i potrafią mieszkańcom danego regionu opowiedzieć historie ich miasta w interesujący sposób. Może to bardziej misja edukacyjna, niż artystyczna, ale Tvrda tej drugiej funkcji też nie zaniedbuje. Serwując lokalną, ale bardzo smaczną książkę. A po trzecie, Rohov zasługuje na uwagę. To śląska wieś jakich wiele, bez znanych zabytków i mieszkańców, którzy odmienili losy świata, ale właśnie z takich miejsc składają się regiony, państwa. Miasteczek jak Rohov jest więcej, niż olśniewających metropolii. Dlaczego nie miałyby zasługiwać na swoją opowieść?

 

Za książkę dziękuję wydawnictwu Silesia Progress

sp_logo

Zapisz się!

Chcę być informowany/a o zbliżających się wydarzeniach organizowanych przez Kingę Kasperek

FreshMail.pl